آب‌مروارید و عمل آن

آب‌مروارید چیست؟

عدسی چشم لایهٔ شفافی است که نور را روی پرده‌ای در ته چشم متمرکز می‌کند. در آب‌مروارید بخشی از این عدسی کدر می‌شود و دید تار می‌شود. بیشتر موارد با افزایش سن پیش می‌آید و معمولاً آهسته پیشرفت می‌کند. ممکن است یک چشم یا هر دو چشم درگیر باشد.

نشانه‌های رایج:

• تاری دید و کم‌دیدن در شب
• سخت شدن خواندن یا تماشای تلویزیون
• آزار از نور و تابش چراغ ماشین‌ها
• دیدن هاله دور نور
• کم‌رنگ دیده شدن رنگ‌ها
• عوض شدن مکرر نمرهٔ عینک

این نشانه‌ها در بیماری‌های دیگر چشم هم دیده می‌شوند. فقط با معاینه می‌شود فهمید علتش چیست.

برای چه کسانی است؟

عمل وقتی پیشنهاد می‌شود که آب‌مروارید در کارهای روزمرهٔ شما اختلال ایجاد کرده باشد. در همهٔ بیماران فوری نیست. منابع می‌گویند صبر کردن معمولاً به چشم آسیب نمی‌زند و عمل بعدی را سخت‌تر نمی‌کند. در بعضی بیماران با زاویهٔ تنگ در چشم، عمل آب‌مروارید به درمان آن هم کمک می‌کند، که تشخیصش با چشم‌پزشک است.

در مراحل اول ممکن است نور بهتر، عینک مناسب یا ذره‌بین کمک کند. تصمیم نهایی را شما و چشم‌پزشک با هم می‌گیرید.

عمل آب‌مروارید دیدی را که به علت بیماری دیگری مثل دژنراسیون ماکولا، آب‌سیاه یا آسیب دیابت از دست رفته است برنمی‌گرداند.

عمل چگونه انجام می‌شود؟

شکل عمل از مرکزی به مرکز دیگر و از بیماری به بیمار دیگر کمی فرق می‌کند. روش کلی این است:

• چشم با قطره یا آمپول بی‌حس می‌شود. بیدار هستید و درد حس نمی‌کنید. گاهی داروی آرام‌بخش هم داده می‌شود.
• با برش‌های بسیار کوچک در لبهٔ قرنیه به داخل چشم راه پیدا می‌کنند. معمولاً بخیه لازم نیست.
• عدسی کدر خرد و خارج می‌شود و یک عدسی مصنوعی شفاف به نام «لنز داخل چشمی» جایش گذاشته می‌شود.
• عمل معمولاً حدود بیست تا چهل‌وپنج دقیقه طول می‌کشد. بعد از عمل مدتی در بخش استراحت می‌مانید و بیشتر بیماران همان روز به خانه می‌روند.
• لنزها انواع مختلفی دارند. بعضی فقط یک فاصله را واضح می‌کنند و بعضی آستیگماتیسم را هم اصلاح می‌کنند. نوع مناسب را پزشک با توجه به چشم و نیاز شما پیشنهاد می‌دهد.

پیش از عمل چشم اندازه‌گیری می‌شود تا قدرت لنز تعیین شود. دربارهٔ آماده شدن برای عمل صفحهٔ راهنمای بیمار را ببینید.

دوران بعد از عمل

• تاری دید در چند ساعت اول معمولاً از قطرهٔ گشادکننده است. ناراحتی چشم ممکن است چند روز بماند.
• بهتر شدن دید معمولاً چند روز طول می‌کشد. بهبود کامل می‌تواند حدود چهار تا شش هفته باشد. این زمان‌ها برای هر بیمار فرق می‌کند.
• قطره‌های تجویزشده را دقیقاً طبق دستور بریزید. در منبع آمده که این قطره‌ها معمولاً حدود چهار هفته استفاده می‌شوند، ولی برنامهٔ شما را پزشک می‌نویسد.
• چشم را نمالید، آب و صابون وارد چشم نکنید و تا وقتی پزشک اجازه نداده است شنا نکنید.
• ممکن است شب‌ها محافظ چشم و بیرون از خانه عینک آفتابی لازم باشد.
• زمان ورزش، کار سنگین و رانندگی را پزشک مشخص می‌کند.

جزئیات بیشتر در صفحهٔ «مراقبت بعد از عمل چشم» است.

خطرها

عمل آب‌مروارید در منابع بسیار ایمن توصیف شده و عوارض جدی آن نادر است. ولی هر عمل خطر دارد. از عوارض ممکن:

• عفونت داخل چشم
• خونریزی یا التهاب
• ورم شبکیه یا جداشدگی شبکیه
• جابه‌جا شدن لنز
• تاری، هاله، تابش بیش از حد یا سایه‌های تیره
• درد ماندگار

چند ماه یا چند سال بعد از عمل گاهی پردهٔ پشت لنز کدر می‌شود و دید دوباره تار می‌شود. به آن «کدورت کپسول خلفی» می‌گویند. این مشکل با یک لیزر کوتاه برطرف می‌شود. پزشک پیش از عمل خطرهای مربوط به چشم شما را توضیح می‌دهد.

چه زمانی تماس بگیرید؟

پس از عمل در این موارد همان روز با پزشک یا مرکز درمان تماس بگیرید:

• درد که بیشتر می‌شود یا با مسکن ساده آرام نمی‌گیرد
• قرمزی که بیشتر می‌شود
• افت دید

در این موارد فوراً به اورژانس بروید:

• ناگهان نقطه‌های شناور تازه یا خیلی بیشتر از قبل
• جرقه یا برق نور
• پرده یا سایهٔ تیره روی دید

برای فهرست کامل به راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» مراجعه کنید.