خشکی چشم
خشکی چشم یعنی اشک به اندازه یا با کیفیت کافی نیست. بیشتر موارد با مراقبت ساده و قطره بهتر می‌شود. این صفحه می‌گوید چه کارهایی کمک می‌کند و چه موقع باید معاینه شوید.
خشکی چشم چیست؟
سطح چشم برای راحتی و دید خوب باید با لایه‌ای از اشک پوشیده باشد. در خشکی چشم یا اشک کم تولید می‌شود، یا زود بخار می‌شود، یا کیفیتش خوب نیست و سطح چشم را خوب مرطوب نگه نمی‌دارد.
نشانه‌های رایج:
- حس خراش یا شن در چشم
- سوزش یا گزگز
- قرمزی
- حساسیت به نور
- تاری دید
برای چه کسانی است؟
عامل‌هایی که در منابع آمده:
- سن بالای ۵۰ سال
- زن بودن
- لنز تماسی
- استفادهٔ طولانی از صفحه بدون استراحت
- هوای خشک، باد، گرد و غبار، دود، کولر یا بخاری
- بعضی داروها
- بیماری‌هایی مثل لوپوس یا سندرم شوگرن
- التهاب لبهٔ پلک (بلفاریت)
بیشتر خشکی‌ها خفیف است و با مراقبت ساده بهتر می‌شود. بعضی موارد نشانهٔ مشکل دیگری هستند و باید با معاینه مشخص شود.
چگونه بررسی و درمان می‌شود؟
معاینه ممکن است سنجش میزان اشک، سرعت تبخیر آن و وضعیت لبهٔ پلک‌ها را شامل شود. پزشک با توجه به علت و شدت، یک یا چند مورد از این‌ها را پیشنهاد می‌کند:
- اشک مصنوعی. بدون نسخه موجود است و برای خشکی ساده رایج‌ترین درمان است. ژل و پماد هم هست.
- قطرهٔ نسخه‌ای. برای موارد شدیدتر، که چشم را به تولید اشک بیشتر کمک می‌کنند.
- تغییر محیط و دارو. اگر عاملی در محیط یا یکی از داروها نقش دارد.
- پلاگ اشکی. درپوش‌های ریزی که در مجرای تخلیهٔ اشک گذاشته می‌شود تا اشک بیشتر روی چشم بماند.
- جراحی پلک. در موارد نادر که پلک شل است و اشک زود تخلیه می‌شود.
مراقبت‌های ساده‌ای که در منابع آمده:
- هنگام کار با صفحه استراحت کنید، مرتب پلک بزنید و صفحه را کمی پایین‌تر از سطح چشم بگذارید.
- از دود، باد، کولر و بخاری مستقیم دوری کنید. مرطوب‌کنندهٔ هوا کمک می‌کند.
- لبهٔ پلک‌ها را هر روز با آب ولرم (نه داغ) و پنبه یا دستمال نرم تمیز کنید.
- عینک آفتابی دورپیچ در فضای باز کمک می‌کند.
- به اندازهٔ کافی مایعات بنوشید و بخوابید.
- قطره‌ها را طبق دستور مصرف کنید.
دوران بعد از درمان
خشکی چشم بیشتر با مراقبت و قطره کنترل می‌شود. اگر پزشک درمانی شروع کرده و بهبود نمی‌بینید، به او بگویید تا روش را عوض کند و خودتان سراغ قطره‌های جدید نروید.
خطرها
خشکی خفیف معمولاً بی‌خطر است و فقط آزارنده است. خشکی شدید و درمان‌نشده می‌تواند به قرنیه آسیب بزند. درمان‌ها هم عوارضی دارند. مثلاً قطره‌ها ممکن است موقتاً بسوزانند یا دید را تار کنند. اگر قطره‌ای اذیتتان کرد، پزشک را در جریان بگذارید.
چه زمانی تماس بگیرید؟
اگر خشکی چشم چند هفته با مراقبت ساده بهتر نشد یا شکل پلک‌ها عوض شد، وقت معاینه بگیرید.
در این موارد زودتر معاینه شوید:
- چشم قرمز و دردناک
- چشم قرمز در کسی که لنز تماسی می‌زند، که ممکن است نشانهٔ عفونت باشد
در این موارد فوراً به اورژانس بروید:
- تغییر دید، مثل خطوط موجی، جرقهٔ نور یا کاهش دید
- درد هنگام نگاه به نور
- چشم قرمز با سردرد شدید و تهوع
- چشم بسیار قرمز تیره
- آسیب یا چیزی در چشم، مثل شیشه یا ذره
برای جزئیات بیشتر راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» را ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
اشک مصنوعی را هر چقدر خواستم می‌توانم بریزم؟
اشک مصنوعی برای خشکی ساده رایج‌ترین درمان است. تعداد دفعات و نوع مناسب را از چشم‌پزشک یا داروساز بپرسید. اگر مجبور شدید مرتب و زیاد بریزید، باید معاینه شوید.
خشکی چشم باعث کوری می‌شود؟
معمولاً نه. ولی در منبع آمده که خشکی شدید و درمان‌نشده گاهی به قرنیه آسیب می‌زند. برای همین اگر ماه‌ها ادامه دارد یا شدید است، معاینه شوید.
کار با کامپیوتر باعث خشکی چشم می‌شود؟
استفادهٔ زیاد از صفحه یکی از عامل‌هایی است که در منابع آمده. چشم هنگام نگاه به صفحه کمتر پلک می‌زند. استراحت‌های کوتاه و پلک زدن آگاهانه کمک می‌کند. به مقالهٔ مربوط به گوشی و چشم هم سر بزنید.
لنز تماسی می‌توانم بزنم؟
لنز تماسی از عامل‌های خطر خشکی چشم است. ممکن است پزشک توصیه کند گاهی عینک بزنید تا چشم استراحت کند. اگر با لنز چشمتان قرمز و دردناک شد، فوراً لنز را درآورید و معاینه شوید.
داروهایم به خشکی چشم ربط دارد؟
بعضی داروها، مثل بعضی داروهای افسردگی و فشار خون، می‌توانند خشکی را بیشتر کنند. داروی خودتان را بدون نظر پزشک قطع نکنید. دربارهٔ آن با پزشکتان حرف بزنید.